Hasta ve Yaşlı Nasıl Giydirilir? Bakım Sonrası Giydirme

Banyo ya da kişisel bakım bittiğinde iş yalnız temiz bir pijama giydirmekle bitmez. Kişinin hareket gücü, cildi, ağrısı, felçli tarafı ve varsa sonda ya da damar yolu dikkate alınmalıdır. Giydirme sırasında amaç hız değil; kişiyi incitmeden, mahremiyetini koruyarak yapabildiği kadar bağımsız kalmasını sağlamaktır.

⚠️ Felçli Kolu Çekerek Giydirmeyin

Tek tarafı güçsüz veya felçli kişide giydirmeye etkilenen taraftan başlanır, kıyafet çıkarılırken sağlam taraf önce çıkarılır. Ama güçsüz kol elden veya omuzdan çekilmemeli; kol desteklenerek yavaşça giysiye yerleştirilmelidir.

Kol kıyafete uydurulmaz; kıyafet kola göre hareket ettirilir.

👕 GİYDİRİRKEN

Etkilenen veya güçsüz taraf önce

Kol ya da bacak giysiye nazikçe yerleştirilir. Sonra sağlam taraf tamamlanır.

👚 ÇIKARIRKEN

Sağlam taraf önce

Giysi önce hareketi daha iyi olan taraftan çıkarılır. Etkilenen taraf en son ve desteklenerek çıkarılır.

Küçük bir sıra değişikliği, gereksiz ağrıyı azaltabilir.

Bakım Sonrası Hasta ve Yaşlı Neden Dikkatli Giydirilmelidir?

Giyinmek günlük hayatın sıradan bir işi gibi görünür.

Ama hareketi kısıtlı, felçli veya yatağa bağımlı bir kişi için kolunu bir gömlekten geçirmek bile zor olabilir.

Bakım sırasında amaç kişiyi mümkün olduğunca hızlı giydirmek değildir.

Rahat ettirmek, cildini korumak, ağrı oluşturmamak ve yapabildiği hareketleri kendisinin yapmasına fırsat vermektir.

Çünkü bir kişinin düğmesini kendi kapatabilmesi küçük görünebilir.

Onun için bağımsızlık demektir.

Hasta ve Yaşlı Giydirilirken Mahremiyet Nasıl Korunur?

Giydirme kişisel bir bakım işlemidir.

Kapıyı kapatın.

Gereksiz kişileri odadan çıkarın.

Kişinin yalnız giydirilen bölümünü açın, vücudun diğer kısımlarını mümkün olduğunca örtülü tutun.

Bir de başlamadan önce ne yapacağınızı söyleyin.

“Şimdi üstünüzü giydireceğim, önce kolunuzdan başlayacağız.”

gibi kısa bir açıklama kişiyi rahatlatabilir.

Bakım verilen kişi konuşamıyor diye mahremiyet ortadan kalkmaz.

Hasta veya Yaşlının Kendi Kendine Giyinmesine İzin Verilmeli mi?

Yapabiliyorsa evet.

Kişinin düğmeyi iliklemesi iki dakika daha uzun sürebilir.

Bekleyin.

Kolunu kendi kaldırabiliyorsa siz onun yerine kaldırmayın. Pantolonunu dizine kadar çekebiliyorsa kalan bölümde yardım edin.

Bakım vermek her işi kişinin elinden almak değildir.

Yapamadığını tamamlamaktır.

Hasta ve Yaşlı İçin Kıyafet Nasıl Seçilmeli?

Giysinin güzel görünmesi önemli olabilir ama önce rahatlık gelir.

Kıyafet:

👕 kolay giyilip çıkarılmalı,

↔️ vücudu gereksiz yere sıkmamalı,

🧵 cilde batan kalın dikişler taşımamalı,

🌡️ mevsime uygun olmalı,

🧺 kolay temizlenebilmeli,

🪡 kişinin hareket kabiliyetine uygun olmalıdır.

Kişi düğmelerde zorlanıyorsa daha kolay açılıp kapanan modeller seçilebilir.

Kıyafeti kişiye uydurun.

Kişiyi kıyafete değil.

Dar Kıyafet Hasta ve Yaşlılarda Neden Sorun Olabilir?

Dar kıyafet yalnız rahatsız etmez.

Hareketi kısıtlayabilir, cildi sürtebilir ve uzun süre aynı pozisyonda kalan kişilerde belirli noktalarda baskıyı artırabilir.

Özellikle yatağa veya sandalyeye bağımlı kişide kıyafetin altında:

• katlanmış kumaş,
• kalın dikiş,
• fermuar,
• düğme

cildin üzerine denk gelmemeli.

Giydirme bittiğinde kişinin sırtını ve kalçasının altındaki kumaşı düzeltin.

Kırışmış pijamayla saatlerce yatmak rahat değildir.

Hasta ve Yaşlının Kıyafeti Hangi Kumaştan Olmalı?

Tek bir zorunlu kumaş yok.

Ama günlük kullanımda:

🌬️ nefes alabilen,

🧼 kolay temizlenen,

🤲 cildi rahatsız etmeyen,

↔️ hareketi engellemeyen

kumaşlar daha kullanışlı olabilir.

Kişi çok terliyorsa kumaşın nemli kalmaması da önemli.

Burada:

“Mutlaka ütülenebilir kumaş olacak.”

gibi bir şart aramayın.

Cilt rahat mı?

Asıl soru bu.

atağa Bağımlı Hasta Nasıl Giydirilir?

Önce bütün kıyafetleri hazırlayın.

Kişiyi yarı giyinik hâlde bırakıp dolaptan pijama aramak iyi fikir değil.

Üst giysi için kişinin hareket durumuna göre bir taraf giydirilir, ardından güvenli biçimde yan pozisyon verilerek diğer bölüm tamamlanabilir.

Alt giysi de bacaklardan geçirilir ve kişinin hareket kapasitesine uygun biçimde yanlara çevrilerek bel kısmı düzeltilir.

Ama kişiyi güç kullanarak yataktan kaldırmaya çalışmayın.

Tam bağımlı hastada kullanılan hareket ve transfer yöntemi kişiye göre belirlenmelidir.

Yatan Hastayı Giydirirken Kalçasını Kaldırmak Gerekir mi?

Her zaman değil.

Özellikle tamamen bağımlı veya ağır bir kişiyi:

“Biraz kalçasından kaldırayım.”

diye elle havaya kaldırmaya çalışmayın.

Kişinin hareket durumuna göre yan çevirme veya bakım için önerilmiş yardımcı ekipman kullanılabilir.

Hasta sık sık çevriliyor veya kaldırılıyorsa bakım veren kişinin doğru hareket ve transfer tekniğini öğrenmesi önemlidir.

Hastayı korurken kendi belinizi sakatlamayın.

İkinize de lazım.

• Yaşlılık Hastalığı Nedenleri
• YAŞLILIKTA BESLENME
• YAŞLILIKTA KARŞILAŞILAN SAĞLIK SORUNLARI
• YAŞLILIKTA GENEL BESLENME İLKELERİ
• YAŞLI BAKIM ELEMANI

Kıyafetlerin Giydirilip Çıkartılmasında Yardım

• Unutkanlık problemi olan (demans, alzheimer) yaşlı ya da hastalarda kıyafet giydirme ve çıkarma
• Bir tarafı felçli yaşlı ya da hastalarda kıyafet giydirme ve çıkarma
• Yatan yaşlı ya da hastaya kıyafet giydirme ve çıkarma

Unutkanlık Problemi Olan Hasta ve Yaşlıda Kıyafet Giydirme ve Çıkarma

• Sık sık alıştırma yapılmalı.
• Elbiseler uzanabileceği ve görebileceği yere konmalı.
• Gerekirse yardım yapılmalı.
• Sürekli tekrar yapılmalı.

Bir Tarafı Felçli Yaşlı ve Hastalarda Kıyafet Giydirme ve Çıkarma

• Yaşlı ya da hasta sandalyeye oturtulur.
• Giysi dizlerine konur.
• Giyinme felçli taraftan başlar.
• Sağlıklı eli ile giyinmesi sağlanır.
• Yapamadığı nokta da yardım edilir.
• Giysi çıkartılırken sağlıklı taraftan başlanarak çıkartılır.

Yatan Yaşlıya Kıyafet Giydirme ve Çıkarma

• Gecelik ya da pijama giydirilirken yatağın baş kısmı hafif yükseltilir ve felçli taraftan başlanarak yaşlının sağlıklı kolu ile yardımla giyinmesi sağlanır.
• Üst kısım giydirilirken yine felçli taraftan başlanır.
• Yaşlı yada hasta, hiç hareket edemiyorsa önce bir kolunu giydirip, daha sonra yan çevrilerek diğer kolu giydirir.
• Pijama önce bacaklardan giydirilir ve kişi yan çevrilip giysi düzeltilir.
• Pijama çıkartılırken kalçalar biraz kaldırılır ve kalçalar üzerinden aşağıya çekilir.
• Önce sağlıklı sonra felçli taraf çıkartılır.