İlaç Nedir? Güvenli İlaç Kullanımında Temel Bilgiler
İlaç kutusunun üzerinde yazan isim, güvenli kullanım için tek başına yeterli değildir. Dozu, zamanı, uygulama yolu, ilaç şekli ve kişinin kullandığı diğer ilaçlar da önem taşır. Özellikle yaşlılarda birden fazla ilaç kullanılıyorsa küçük görünen bir karışıklık ciddi sonuçlara yol açabilir.
⚠️ İlaç İyi Geliyor Diye Dozu Değiştirmeyin
Bir ilacın işe yaraması daha fazla alındığında daha iyi çalışacağı anlamına gelmez. Aynı şekilde kişi kendisini iyi hissetti diye tedavi kendi kararıyla bırakılmamalıdır.
İlacın dozunu alışkanlık değil, tedavi planı belirler.
İlaç nedir?
İlaç; hastalığın önlenmesi, belirtilerin azaltılması, kontrol altına alınması veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılan tıbbi üründür.
Ama bir ilacın faydalı olması yalnız kutuda bulunmasına bağlı değil.
Doğru kişiye, doğru dozda, doğru zamanda ve doğru şekilde kullanılması gerekir.
Hani:
“Bu ilaç bana geçen sefer iyi gelmişti.”
denir ya…
Aynı belirti her zaman aynı hastalık anlamına gelmez.
Eski ilacı kendi kararınızla yeniden başlatmayın.
Etkin Madde Nedir?
İlacın asıl farmakolojik etkisini oluşturan bölüme etkin madde denir.
Aynı etkin madde farklı:
- marka adlarında,
- dozlarda,
- tablet veya sıvı şekillerde
bulunabilir.
O yüzden yalnız kutunun rengine veya adına bakmayın.
Etkin maddeyi ve dozu da kontrol edin.
Yardımcı Madde Nedir?
İlaç yalnız etkin maddeden oluşmayabilir.
Tabletin şeklini koruması, şurubun kıvamı, tadı veya ilacın uygun biçimde hazırlanması için yardımcı maddeler kullanılabilir.
Bazı kişiler belirli yardımcı maddelere karşı hassasiyet gösterebilir.
Bu yüzden bilinen alerji veya intolerans varsa kullanma bilgileri gözden geçirilmelidir.
İlaçlar Ne Amaçla Kullanılır?
İlaçlar farklı amaçlarla kullanılabilir.
🩺 Hastalığı tedavi etmek
🌡️ Belirtileri azaltmak
❤️ Kronik hastalığı kontrol altında tutmak
🦠 Belirli enfeksiyonları tedavi etmek
🛡️ Bazı hastalıkları önlemek
💉 Eksik olan bir maddeyi yerine koymak
Ama her belirti ilaç gerektirmez.
Bazen tedavinin bir parçası beslenme, hareket veya başka bir uygulama olabilir.
İlaç Şekli ile İlacın Veriliş Yolu Aynı mı?
Hayır.
Tablet, kapsül ve şurup ilaç şeklidir.
Ağızdan, deriden veya solunum yoluyla kullanmak ise uygulama yoludur.
Şöyle düşünün.
İlaç şekli aracın kendisi.
Uygulama yolu gittiği yol.
İkisini karıştırdığınızda tarif şaşar.
Güvenli İlaç Kullanımında Nelere Dikkat Edilir?
İlaç uygulamalarında temel güvenlik kontrolleri arasında:
👤 doğru kişi,
💊 doğru ilaç,
📏 doğru doz,
⏰ doğru zaman,
➡️ doğru uygulama yolu,
🧴 doğru ilaç şekli,
📝 doğru kayıt,
👀 beklenen etkinin ve olası sorunların izlenmesi
yer alır.
Bakım veren kişi için en önemli alışkanlık:
emin olmadan uygulamamak.
İlaç Kullanımı
İlaç artık günlük bazda, tansiyonu düzenlemek, kolesterolü düşürmek veya vitamin takviyesi gibi amaçlarla kullanılıyor. İlaçlar hastalıkları ve enfeksiyonları iyileştirmek amacıyla olduğu kadar sağlığı korumak amacıyla da ciddi bir eğitimden geçmiş doktorlar tarafından reçete edilmektedir. Bilim ve teknoloji ilerledikçe ilaçlar da daha güvenilir ve etkili olmaktadır.
İlaç Teknolojisi Gelişiyor
İlaç ve tıbbi teknolojilerdeki ilerlemeler ortalama yaşam süresini oldukça arttırmış ve hastalıklara karşı mücadeleyi daha kolay ve güvenli hale getirmiştir.
