BULAŞICI OLMAYAN HASTALIKLAR VE KORUNMA YOLLARI
BULAŞICI OLMAYAN HASTALIKLARDAN KORUNMA
Yirminci yüzyılda toplumların sağlığını en çok tehdit eden hastalıkların istatistiklerine bakıldığında, bulaşıcı hastalıklardan bulaşıcı olmayanlara bir geçiş yaşandığı görülmektedir.
Bulaşıcı olmayan hastalıklar” olarak nitelendirilen kalp ve damar hastalıkları, şeker, yüksek tansiyon gibi sağlık sorunları, her ülkenin en önemli sağlık sorunu haline gelmiş durumdadır. Bu eğilim büyük ölçüde, hareket azlığına yol açan yaşam biçimlerinin benimsenmesi, beslenme alışkanlıklarının değişmesi, nüfusun yaşlanması ve sigara kullanımının artmasına bağlıdır.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre, yalnızca 2006 yılında bulaşıcı olmayan hastalıklar, dünyada toplam hastalıkların % 43’ünü oluşturuyor ve ölümlerin de % 60’ından (31,7 milyon) sorumlu. Yalnızca yüksek tansiyon, dünya nüfusunun % 20’sini etkiliyor. Dünyadaki 135 milyon şeker hastasının % 90’ını, hareket azlığıyla ilişkili 2. tip şeker hastaları oluşturuyor. Önümüzdeki yıllarda, özellikle gelişmekte olan ülkelerdeki kentlerde, şeker hastalığının görülme sıklığının daha da artması bekleniyor. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, bugün dünya nüfusunun % 60’dan fazlası, sağlık sorunlarına yol açacak ölçüde, hareketsiz bir yaşam sürdürmektedir. Bu eğilimleri göz önünde tutan uzmanlar, 2020 yılında bulaşıcı olmayan hastalıkların, tüm hastalıkların % 60’ını oluşturacağını ve ölümlerin % 73’üne neden olacağını belirtmişlerdir.
Bulaşıcı olmayan hastalıkların her biri kendi başına bir konu ve her hastalığın da kendi içinde alt dalları vardır. Tüm bunların ayrıntılı anlatımı bu modülün konusu olmadığından burada sağlık personelini olumsuz etkileyebilecek hastalıklar hakkında genel bilgi verilecektir.
Bulaşıcı olmayan hastalıklar şunlardır:
- Akciğer hastalıkları
- Karaciğer hastalıkları
- Kalp ve damar hastalıkları
- Mide hastalıkları
- Beyin ve sinir hastalıkları
- Kulak burun boğaz hastalıkları
- Göz hastalıkları
- Cilt hastalıkları
- Ağız ve diş hastalıkları
- Eklem hastalıkları
- Kadın doğum hastalıkları
- Ruh hastalıkları
- Kemik hastalıkları
- Bağırsak ve anüs hastalıkları
- Cinsel hastalıklar
- Beslenme hastalıkları
- Kan hastalıkları
- Solunum hastalıkları
- Hormon hastalıkları
- Erkek hastalıkları
- Kas hastalıkları
- Çocuk hastalıkları
- Böbrek ve idrar yolları hastalıkları
- Diğer hastalıklar (Abse, fıtık vb.)
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)‘ne göre, Bulaşıcı olmayan hastalıklar (BOH) şu şekilde kategorize edilir:
1. Dört ana grup:
- Kardiyovasküler hastalıklar: Kalp krizi, inme, yüksek tansiyon, kalp yetmezliği gibi.
- Kanserler: Akciğer kanseri, meme kanseri, kolorektal kanser gibi.
- Kronik solunum hastalıkları: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), astım gibi.
- Diyabet: Tip 1 ve Tip 2 diyabet.
2. Diğer önemli BOH’lar:
- Akciğer hastalıkları: Tüberküloz, solunum yolu enfeksiyonları gibi.
- Beyin ve sinir hastalıkları: Demans, Alzheimer, epilepsi gibi.
- Ruh hastalıkları: Depresyon, anksiyete, bipolar bozukluk gibi.
- Kemik ve eklem hastalıkları: Artrit, osteoporoz gibi.
- Böbrek hastalıkları: Böbrek yetmezliği, glomerüler nefrit gibi.
- Doğum öncesi ve doğum sırasında ortaya çıkan durumlar: Doğum kusurları, erken doğum, düşük doğum ağırlığı gibi.
- Beslenme yetersizlikleri: Anemi, vitamin eksikliği gibi.
- Diğer: Obezite, şiddet, kazalar gibi.
