HASTALIKLARIN BULAŞMA YOLLARI

Yeni Ümit İlk Yardım Kursu

Hastalık Nasıl Bulaşır?

Doğrudan  temas: Enfekte kişinin, duyarlı kişi (konakçı) ile doğrudan teması sonucu oluşan bulaşma şeklidir. Cinsel ilişki, cinsel öpüşme, kan nakli  doğrudan temas ile bulaşmaya örnektir. Bu yolla; AİDS, HBV, frengi (bel soğukluğu), sifiliz, vd. hastalıklar bulaşmaktadır.

Dolaylı  temas: Mikroorganizmanın, konakçıya bir aracı kullanarak girmesidir.

Mikroorganizma

Mikroorganizmalar çoğunlukla tek hücreli olsalar da çok hücreli örnekleri de mevcuttur. Doğal olarak her yerde bulunabilen tek hücreli, karmaşık enzim yapısına sahip mini canlılardır. Her zaman hastalık yapmazlar hatta bazen yaşamsal öneme sahiptir.

Normal Flora

Vücut içinde veya dışında zararsız bir şekilde yaşayan, normal koruyucu engeller (deri, mukoza) bozulmadıkça hastalığa neden olmayan mikroskopik canlılar (mikroorganizmalar) dır.

Patojen Mikroorganizmalar

Gıda mikrobiyolojisinde patojen ile kastedilen mikroorganizmalar bir düzine bakteri türü ile mikotoksijenik küflerden ibarettir. Gıdada bulunan ve insanlarda hastalık yapan mikroorganizmaların patojen olarak nitelendirilmesi için 2 temel koşul vardır.

Öncelikle mikroorganizma gıdada açıkça “bozuk” olarak nitelendirilemeyecek kadar az sayıda bulunduğunda hastalık yapabilme özelliğinde olmalıdır. Buna göre saprofit mikroorganizmalar ile patojenler arasında farklılık vardır.

Enfeksiyon

Birçok enfeksiyon hastalığında ortak olarak görülen belirtilerdir. En sık görülen genel belirtiler; ateş, halsizlik, iştahsızlık, kilo kaybı, deri döküntüleri ve ağrılardır. Bunların içinde en önemlisi ateştir. Enfeksiyon hastalıklarının tamamına yakınında ateş artar ve bu artış özel patolojik bir durumdur. Vücut ısısının yüksek olmasına hipertermi denir.

Enfeksiyon zinciri

Mikroorganizmanın enfeksiyon oluşturabilmesi için belirli aşamalardan geçmesi gerekir,

Bu aşamalar;

  • Enfeksiyon ajanı (etkeni) Bakteri, virüs, mantar, parazit olabilir. Enfeksiyon etkenin hastalık oluşturma potansiyeli aşağıdaki koşullara bağlıdır:
  • Mikroorganizmanın sayısına,
  • Mikroorganizmanın virulansına (hastalık yapma kabiliyetine),
  • Bireyin vücut direncine.

Rezervuar (Enfeksiyonun kaynağı)

Mikroorganizmaların doğal olarak yaşayıp üredikleri ortamdır. İnsan, hayvan, cansız nesneler (su, toprak) olabilir.

Çıkış kapısı İnsanlarda;

Solunum sistemi, boşaltım sistemi, sindirim sistemi ve deri bütünlüğünün bozulduğu yerlerdir. Örneğin: mikroorganizma balgam, tükürük, dışkı, idrar, kan vs ile vücut dışına çıkar.

Kaynaktan çıkış (Yayılma yolları)

Çeşitli araçlarla mikroorganizmalar bir yerden başka yere taşınırlar bunlar bulaşmış (kontamine) besinler, su veya cansız nesnelerdir (tarak, giysi, makas, vs ). Yayılımda, vektör ve portör önemli rol oynamaktadır.

Cevap Bırakın