HAVA VE SOLUNUMLA BULAŞAN HASTALIKLAR
Solunum Yoluyla Bulaşan Hastalıklar Nelerdir?
Çalışma ortamı içerisinde hava ve solunum hastalıkları en sık bulaşan hastalıkların başında gelir. Bu gruba giren hastalık etkenlerinin çoğunluğunu virüsler oluşturur. Üst solunum yollarında enfeksiyonlara neden olan çok sayıda virüs (influenza, parainfluenza, adenovirüs, rhinovirüs vb.) ile kızamık, kızamıkçık, suçiçeği, kabakulak virüsleri organizmaya hava yoluyla girer.
Tüberküloz, boğmaca, difteri ve legionella bakterileri, streptokok (streptokok: sıvı ortamda zincir biçiminde koloniler oluşturan, çoğu zaman patojen olan bir mikrokok.) Ve meningokoklar (tıbbi adıyla neisseria meningitidis, insandan insana bulaşabilen bakterilerdir.) Bu grupta en sık görülen bakterilerdir. Zatürre’ye neden olan tüm bakteri, virüs ve mantarlar da hava yoluyla bulaşır. Stafilokoklar ile şarbon, ruam, veba, bruselloz ve q yangısı bazı durumlarda hava yoluyla da bulaşabilir.
Hava Yolu ile Bulaşan Hastalıkların Genel Özellikleri Şöyledir:
- Genel bulaşma yolları havadır.
- Hemen tümü sekresyonların oral yolla alınmasıyla da geçebilir.
- Havada damlacık içinde bulunur ya da yere çökerek tozlara karışır, sonra sağlam kişinin solunum yoluna girerler.
- Mevsimsel özellikler gösterirler. Kış aylarında insidansıarı çok yüksektir.
- Organizma direncinin düştüğü durumlarda daha kolay hastalığa neden olurlar.
- Tüm enfeksiyonlar için geçerli olan bu kural özellikle solunum yolu enfeksiyonlarında belirgindir.
- Kalabalık ve sıkışık yaşam tarzı solunum yolu enfeksiyonlarının oluşmasında önemlidir. Toplu yaşamın olduğu alanlarda daha sık görülür.
- Oda başına düşen kişi sayısı arttıkça insidansları yükselir.
- Koğuş, sinema, otobüs gibi topluca bulunulan ve hava akımının az olduğu yerlerde yayılım kolaylaşır.
- Okul, hastane, kışla gibi yerlerde salgın yapabilir.
Hava Yolu ile Bulaşan Hastalıklardan Korunma Yolları
Hava yolu ile bulaşan hastalıklar, öksürme ve hapşırma yoluyla havaya yayılan damlacıklar aracılığıyla bulaşır. Bu hastalıklardan korunmak için aşağıdaki önlemleri almanız önemlidir:
El Hijyeni:
- Ellerinizi sık sık sabun ve suyla yıkayın.
- Özellikle hapşırma veya öksürükten sonra, tuvalete gitmeden önce ve yemek yemeden önce ellerinizi yıkadığınızdan emin olun.
- Alkol bazlı el dezenfektanı da kullanabilirsiniz.
Solunum Hijyeni:
- Hapşırırken veya öksürürken ağzınızı ve burnunuzu bir mendil veya dirseğinizin iç kısmıyla kapatın.
- Kullanılmış mendilleri hemen çöpe atın.
- Hasta kişilerle yakın temastan kaçının.
Maske Kullanımı:
- Hasta olduğunuzda veya hasta kişilerle yakın temasta olduğunuzda maske takın.
- Maskeyi ağzınızı ve burnunuzu tamamen kapatacak şekilde takın.
- Kullanılmış maskeleri hemen çöpe atın.
Aşılanma:
- Grip, pnömoni ve kızamık gibi bazı hava yolu ile bulaşan hastalıklara karşı aşılanın.
Ortam Hijyeni:
- Sık sık temas ettiğiniz yüzeyleri (telefon, bilgisayar klavyesi, kapı kolları vb.) sabun ve suyla temizleyin.
- Odanızı düzenli olarak havalandırın.
Sağlıklı Yaşam Tarzı:
- Yeterince dinlenin.
- Sağlıklı beslenin.
- Düzenli egzersiz yapın.
- Bol su için.
Seyahatlerde Dikkat Edilmesi Gerekenler:
- Seyahat etmeden önce gideceğiniz bölgenin sağlık durumu hakkında bilgi edinin.
- Gerekli aşıları yaptırın.
- Seyahat sırasında ellerinizi sık sık yıkayın ve solunum hijyenine dikkat edin.
- Hasta kişilerle yakın temastan kaçının.
Hava yolu ile bulaşan hastalıklardan korunmak için bu basit önlemleri alarak kendinizi ve çevrenizdekileri korumanıza yardımcı olabilirsiniz.
Ek Öneriler:
- Sigara içmekten kaçının.
- Ellerinizi yüzünüze değdirmekten kaçının.
- Kalabalık ortamlarda bulunmaktan kaçının.
- Hasta olduğunuzu düşünüyorsanız evde kalın ve doktora başvurun.
Hava yolu ile bulaşan bazı hastalıklar:
- Grip
- Pnömoni
- Kızamık
- Kızamıkçık
- Suçiçeği
- Tüberküloz
- COVID-19
Bu hastalıkların belirtileri arasında ateş, öksürük, hapşırık, boğaz ağrısı, kas ağrıları ve yorgunluk yer alabilir.
Eğer bu belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız doktora başvurmanız önemlidir.
