Katı İlaç Şekilleri Nelerdir? Tablet, Kapsül ve Granüller
Tabletlerin hepsi aynı şekilde kullanılmaz. Biri çiğnenirken diğeri suda eritilir, başka bir tablet dil altında çözünür. Bazılarıysa kesinlikle ezilmemelidir. Katı ilaç şekillerini tanımak, özellikle tablet yutmakta zorlanan yaşlı ve hastalarda yanlış uygulamayı önlemek açısından önemlidir.
⚠️ Her Tablet Ezilmez, Her Kapsül Açılmaz
Yutma güçlüğü var diye tableti hemen havanda ezmeyin. Uzun etkili, kontrollü salımlı veya mideyi geçtikten sonra açılması için kaplanmış bazı tabletlerin ezilmesi ilacın çalışma şeklini değiştirebilir.
Tablet küçük olabilir; yapılan hata küçük olmayabilir.
💊 NORMAL TABLET
Ürüne göre bütün hâlde yutulabilir, bazen bölünebilir veya farklı biçimde kullanılabilir.
Talimatına bakılır.
⏳ ÖZEL SALIMLI TABLET
MR, SR, XL, CR gibi ifadeler taşıyabilir.
Ezmek veya çiğnemek uygun olmayabilir.
İlacın adından önce bazen sonundaki iki harfe bakmak gerekir.
Katı İlaçlar Nelerdir?
Canlı hücreleri üzerinde meydana getirdiği tesirle bir hastalığın teşhisini, tedavisini ya da bu hastalıktan korunmayı sağlayan kimyasal maddelere ilaç denir. ilaçlar; katı (tablet ya da hap, kapsül, draje, kaşe, kuru şurup), Örneğin tablet, draje, kapsül, gibi ağız yoluyla alınan ilaçların aktif, maddesi sindirim sisteminden kana karışır.
💊 tablet
🟡 kapsül
🧂 toz ve granül
📦 saşe
🍬 pastil
şeklindedir.
Ama tablet gördüğünüzde tek bir kullanım şekli olduğunu düşünmeyin.
Tabletlerin kendi içinde bile farklı türleri vardır.
KAPSÜL İLAÇ NEDİR?
Jelatin kılıflar içindeki bu ilaç, toz likit ya da yağlı bir madde olabilir. Jelatin içindeki gliserin miktarına göre sertliği değişebilir. Ağız yolu ile kullanılır. Bağırsaklarda açılan bağırsak kaplamalı kapsüller vardır. Kapsüllerin değişik renk ve büyüklükte olması, ürünün tanınmasında önemlidir.
Kapsül, etkin maddenin bir kapsül kabuğu içinde bulunduğu ilaç şeklidir.
İçinde:
- toz,
- granül,
- küçük tanecikler,
- sıvı veya yağlı içerik
bulunabilir.
Sert ve yumuşak kapsül tipleri vardır.
Ama kapsülün içini görmeden:
“Açalım, yoğurda karıştıralım.”
demeyin.
Bazı kapsüllerin açılması uygun olabilir.
Bazılarının değildir.
Katı İlaç Kullanımı,
PAKETLER
Toz halinde bulunan ya da toz haline getirilen ilaçlar, tek bir dozluk paketler halinde hazırlanır. Dil üzerine dökülür ve arkasından su içilir ya da suya karıştırılarak alınabilir.
TABLET İLAÇLAR
Toz halindeki ilaçların yapışkan bir maddeyle karıştırılarak makinelerde sıkıştırılması suretiyle elde edilir. Yuvarlak, mercimek tanesi büyüklüğünde ve daha değişik büyüklüklerde olabilir. Dozaj ayarlamaları için tabletler üzerinde tableti ikiye ve dörde bölebilecek çentikler bulunabilir. Acı ilaçlar şekerle kaplanırsa buna draje denir. Tabletler, yutularak alınmak için hazırlanabildiği gibi, dil altından emilenleri, vaginal tabletler, efervesan tabletler (Karbon dioksit çıkaracak şekilde maddelerle hazırlanır), çiğneme tabletleri olmak üzere çeşitli şekillerde hazırlanır.
DRAJAM İLAÇ NEDİR?
Almayı kolaylaştırmak ve görünümü hoş göstermek için tabletlerin üzeri tatlandırıcılar ile kaplanmıştır. Bu tatlandırıcılar aynı zamanda, ilacın okside olmasını da önler. Genellikle çikolata tadında olduklarından, çocuklardan korunmalıdır. Kapsülde olduğu gibi ayrıca bağırsak kaplamalı drajelerde vardır.
PASTİL
Yuvarlak yassı tabletler şeklinde hazırlanmış ilaçlardır. İlaç ana maddesi ile beraber şeker, koku ve baharat gibi lezzet vericiler ile bazen de jelatin ilave edilerek hazırlanmıştır. Tamamen eriyinceye kadar ağızda tutulur. Böylece ilacın ana maddesi ortaya çıkar.
Pastil Nedir?
Pastil ağız içinde yavaşça çözünmek üzere hazırlanmış ilaç şeklidir.
Çoğu doğrudan çiğnenip yutulmak için tasarlanmamıştır.
Ağız ve boğaz bölgesinde lokal etki sağlaması amaçlanan türleri sık görülür.
Pastili:
“Küçük tablet.”
diye düşünmeyin.
Ağızda kalması işinin parçası olabilir.
PİLÜL
Toz hâlindeki etkin maddeler yapıştırıcı maddeler ile karıştırılır. Küçük küreler hâline getirilir.
KAŞE
Lezzet ve kokuları hoşa gitmeyen ilaçlar, nişastadan yapılan kılıflar içine koyulur. Bunlar iç içe geçmiş iki silindirden oluşmuştur. Yutulmaları güçtür. Önceleri gripal enfeksiyonlarda kullanılan, gripin türü ilaçlar bu şekilde hazırlanırken bu ilaç şeklini diğer ilaç şekilleri almıştır.
SUPOZITUVAR
Rektuma uygulanmak için hazırlanan konik şeklinde, ned 2-3 gr. ağırlığında bir ilaçtır. Üzeri kakao, yağ-gliserin, su-jelatin gibi vücut ısısında eriyen bir madde ile kaplanmıştır. Lokal ya da sistemik etkisi vardır.
OVÜL
Kadınlarda vajinaya uygulanan, supozituvar şeklidir.
EKSTRELER
Yarı sıvı, sıvı ve kuru şekilleri vardır. Bitkisel ve hayvansal drogların, su, alkol ve eter gibi uçucu çözücüler içerisinde eritilmesidir. Daha sonra eritici istenilen miktarda uçurularak yukarıdaki ekstre şekilleri elde edilir.
