Hasta Hakları Nelerdir? -

Hastaneye yatan hastanın bazı hakları bulunmaktadır. Hasta hakları hasta olan kişinin tıbbi yardım ve destek ihtiyacını sağlık kuruluşları ile çalışanları tarafından yapılması sürecinde bütün hakları ifade eder. Devlet, vatandaşın yaşamını ve sağlıklarını koruma konusunda pozitif yükümlülüğü vardır. Bundan dolayı, 1998 yılında Devlet hasta haklarını bir yasal düzenlemeyle Hasta Hakları Yönetmeliğini getirdi. Peki bu hasta hakları nelerdir? Bu yönetmeliğe göre hastanın bilgilendirilmesi, hastanın tıbbi muayeneye göstermesi gereken rızayı ve hastanın uyması gereken kurallar belirlendi.

Hastanın Hakları

Hasta hakları denilince, hasta olan kişinin tıbbi yardım ve destek ihtiyacının sağlık kuruluşları ve çalışanları tarafından yapılmasına dair bütün hakları içine alır. 1998 yılında kanunlaşan ve yürürlüğe giren hasta hakları şunlardır.

Yönetmeliğe Göre Haklar

Sağlık Hizmetlerinden Yararlanma Hakkı: Yönetmeliğin 6 ve 14. Maddelerinin 2. Bölümünde hasta hakları ‘’Sağlık Hizmetinden Faydalanma Hakkı’’ olarak belirtilmiştir. Aşağıda belirtilen haklar sağlık hizmetlerinden faydalanma hakkını belirtir.

Sağlık hizmetlerinden adil ve hakkaniyetli olarak faydalanma.
Yapılacak sağlık hizmetleri konusunda bilgi istemek.
Sağlık personellerini seçme ve tanıma hakkı.
Öncelik sırasının belirlenmesini isteme.
Tıbbi gereklere uygun olarak teşhis, bakım ve tedavi hakkı.
Tıbbi özenin gösterilmesi hakkı

Sağlık Durumuyla İlgili Bilgi Alma: Yönetmeliğin 15 ile 20. Maddesine göre belirtilen 3. Bölüm hastanın diğer hakkı olarak ‘’Sağlık durumuyla ilgili bilgi alma hakkı’’ olmaktadır. Bu bölüm hastanın kendisine yapılması gereken bilgilendirmenin, kendisine ait tıbbi kayıtları incelemek veya düzeltilmesini istemek ile kendisi dışında hiçbir kimseye bilgi verilmemesini düzenlemiştir.

İlginizi Çekebilir: Kaşe ilaç nedir?

Hastanın Mahremiyetine Saygı Gösterilmesi: Yönetmelikte belirtilen dördüncü bölümde ‘’mahremiyete saygı gösterilmesi’’ başlıklı 21. Madde içerisinde yer alan hastanın mahremiyetine saygı gösterilmesi hakkı olmaktadır. Bu düzenlemeye göre aşağıda belirtiğimiz durumlar hastanın ölümü halinde bile mahremiyeti koruma olarak kabul edilmiştir.

Hastanın, sağlık durumuna ilişkin tıbbi bilgiler gizlilik içerisinde yapılmalıdır.
Muayenenin, tedavinin, teşhisin hasta ile doğrudan temas kurulması ve bu işlemlerin gizlilik ortamında yapılması.
Tıbben sakıncalı bir durum olmadığı durumlarda yanında bir refakatçinin bulunması.
Tedavi ile ilgisi bulunmayan kişilerin yanında bulunmaması.
Hastanın mahiyeti gerektirmedikçe hastanın şahsına ve ailevi hayatına karışılmaması.

Yapılacak sağlık harcamalarının gizli tutulması.

Hastanın Rızası Olmadan Tıbbı Muayeneye Tutulması: Belirtilen yönetmeliğin dördüncü maddesinde yer alan 22. Madde hastanın izni olmadan tıbbi muayeneye tutulmamama hakkını vermiştir. Bunun istisnası durumunda Yönetmelikte 22. Maddenin 2. Ve 3. Fıkrasına göre şu şekildedir.

Hasta Hakları Yönetmeliğinde 22/2

‘’ Bir suç işlediği veya bu suça karıştığı şüphesi üzerine kişinin işlemiş olduğu suçun delillerinin ile mağdurun vücudunda bulunduğu düşünülen hallerde; bu delillerin ortaya çıkarılması için sanığın veya mağdurun tıbbi ameliyata tutulması. Bu işlemde hakimin vereceği karara bağlıdır.

Bilgilerin Gizli Tutulması Hakkı: Belirtilen yönetmeliğin dördüncü bölüm, 23. Maddede bilgiler gizli tutulacaktır hakkı. Bu düzenlemeye göre, kişiye verilen sağlık hizmeti nedeniyle elde edilen bilgilerin kanun ile zorunlu haller dışında açıklanması yasak hale getirilmiştir. Hastanın kimlik bilgileri hastanın rızası alınmadan açıklanmaz.

Güvenliğin Sağlanmasını İsteme Hakkı: Yönetmeliğin 7. Bölüm, 37. Maddesine göre bilgilerin gizli tutulması hakkı düzenlenmiş ve buna göre sağlık hizmeti alınan yerlerde emniyet içinde olmak ve bunu istemek hastanın hakkıdır.

Dini Hizmetlerden Yararlanma Hakkı: Yönetmeliğin 7. Bölüm, 38. Maddesinde yer alan dini hizmetlerden yararlanma hakkı verilmiştir. Sağlık hizmeti veren kuruluşların hastalarının dini hizmetlerden yararlanmasını sağlamalıdır.

İnsani Değerlere Saygı Hakkı: yönetmelikte belirlenen 7 bölüm 39. Maddede insani değerlere saygı gösterilmesi belirtilmiştir. Buna göre herkes insana yakışır değerlerde sağlık hizmeti alma hakkına sahiptir. Bu 39. Maddeye göre,

Sağlık hizmetlerini yürüten bütün personel hastalara ve yakınlarına güler yüzlü olması gerekir.
Sağlık hizmetlerinin her safhasında yer alacak bilgilerin verilmesi.
Gerekli olan bütün hijyenik ortamın sağlanması.
Hasta ziyaretçilerinin belirli saatlerde kabul edilmesi.

Müracaat, Şikayet ve Dava Hakkı: Yönetmelikte belirlenen 8. Bölüm, 42. Madde ye göre hakları verilmeyen hastanın ilgili yerlere mevzuat çerçevesinde müracaat veya şikayette bulunması hakkıdır.